नेपाली भाषा

चीनको परराष्ट्र मामिला सम्बन्धी संक्षिप्त जानकारी

   

सन् 1949मा जन-गणतन्त्र चीनको स्थापना भएपछि चीनको कूटनैतिक सम्बन्धमा नौलो अध्याय थपिएको छ।

सन् 1949देखि गत शताब्दिको पाँचौँ दशकको अन्तसम्ममा चीनले सोभियत संघ तथा विभिन्न समाजवादी मुलुकहरुसित मैत्रीपूर्ण सहयोगात्मक सम्बन्धको स्थापना र विकास गरेको थियो। सन् 1955मा इण्डोनेशियाको बाङडुङमा एशिया-अफ्रिका सम्मेलन सम्पन्न भएपछि केही एशियाली तथा अफ्रिकी मुलुकहरुले चीनसित दौत्य सम्बन्ध कायम गरेका थिए। सन् 1956सम्ममा चीनसित दौत्य सम्बन्ध कायम भएका मुलुकहरुको संख्या 25 पुगिसकेको थियो।

गत शताब्दिको पाँचौँ दशकको पछिल्लो अवधिदेखि छैठौँ दशकको अन्तसम्ममा चीनले गिनी, घाना, माली, कंगो तथा तान्जानिया आदि मुलुकहरुसित मैत्रीपूर्ण सन्धि तथा आर्थिक-प्राविधिक सहयोग सम्झौता सम्पन्न गर्नुका साथै अंगोला, गिनी बिसाऊ, मोजाम्बिक, जिम्बाबे तथा नामिबिया आदि मुलुकहरुद्वारा स्वाधिनताको प्राप्तिका लागि चलाइएको सशस्त्र संघर्ष र श्वेत जातिवादका बिरुद्ध दक्षिण अफ्रिकी जनताद्वारा गरिएको संघर्षको समर्थन गरेको थियो। चीनले बर्मा, नेपाल, मंगोलिया तथा अफगानिस्तानसित इतिहासबाट छोडिराखिएको सीमा-समश्याको समाधान गरी सीमा-सन्धि समेत सम्पन्न गरेको थियो, पाकिस्तानसित चीनको सिन्च्याङ तथा पाकिस्तान बीच आ-आफ्नो सुरक्षा-मामिलाको वास्तविक नियन्त्रण सम्बन्धी क्षेत्रीय सीमा सन्धि पनि सम्पन्न गरेको थियो अनि इण्डोनेशियासित प्रवासी चिनियाँहरुको दोहोरो नागरिकता समबन्धी समश्याको समाधान गरेको थियो। सन् 1969सम्ममा चीनसित दौत्य सम्बन्ध कायम भएका मुलुकहरुको संख्या 50 पुगिसकेको थियो।

नयाँ चीनको परराष्ट्र मामिलामा सन् 1971को अक्टोबरमा महत्वपूर्ण मोड आएको थियो। त्यसबेला व्यापक विकासोन्मुख मुलुकहरुको समर्थन पाएर संयुक्त राष्ट्र संघको 26औं महाधिवेशनमा अत्यधिक बहुमतका आधारमा 2758 नम्बरको प्रस्ताव पारित भई संयुक्त राष्ट्र संघमा जन-गणतन्त्र चीनलाई सबै जायज अधिकार फेरि दिलाउने निर्णय गरिएको थियो र यसका साथै संयुक्त राष्ट्र संघ तथा यसका सबै अंगहरुबाट कोमिन्ताङ गूटका प्रतिनिधिलाई तत्कालै निष्काशन गरिएको थियो। यसको लगत्तै चीनले अधिकांश पश्चिमी मुलुकहरुसित दौत्य सम्बन्ध कायम गरेको थियो र यसरी कूटनैतिक सम्बन्धको स्थापनातर्फ तेस्रो उच्च लहर देखा पर्नगयो।

समाचारहरु:
सबैभन्दा पछिल्लो सूचना नेपालका समाचार अन्य समाचार
फोटो ग्यालरी:
दृष्यावली अनुहार सँस्कृति आदान-प्रदान